İkinci əl avtomobil almaq yeni avtomobillə müqayisədə daha sərfəli seçim kimi görünsə də, düzgün araşdırma aparılmadıqda alıcı üçün gözlənilməz xərclərə səbəb ola bilər. Avtomobilin xarici görünüşünün yaxşı olması və mühərrikin ilk baxışdan problemsiz işləməsi onun həqiqətən yaxşı vəziyyətdə olduğunu göstərmir.
“Yeni Sabah” xəbər verir ki, mütəxəssislərin fikrincə, ikinci əl avtomobil alarkən ən böyük səhvlərdən biri yalnız avtomobilin görünüşünə və satıcının dediklərinə güvənməkdir. Avtomobil tarixçəsi hesabatı qəza, yürüş, sahiblik və digər məlumatlar barədə müəyyən təsəvvür yarada bilər, lakin belə hesabatlar mexaniki problemlərin hamısını göstərmir. Buna görə avtomobili müstəqil ustaya yoxlatdırmaq tövsiyə olunur.
Alıcıların diqqət etdiyi əsas göstəricilərdən biri yürüşdür. Məsələn, 70-80 min kilometr yürüşü olan avtomobil daha cəlbedici görünə bilər. Lakin yalnız odometrdəki rəqəmə baxmaq düzgün deyil. Avtomobilin sükanı, oturacaqları, pedal rezinləri, sürət qutusu qolu və digər tez istifadə olunan hissələrinin aşınması yürüş barədə əlavə ipucu verə bilər. Servis sənədləri və əvvəlki texniki baxış məlumatları da odometrdə göstərilən rəqəmlə müqayisə edilməlidir. Sezar pizza
Digər ciddi səhv avtomobilin VIN kodunu araşdırmamaqdır. VIN vasitəsilə avtomobilin keçmişi barədə əldə edilə bilən məlumatlar qəza, sığorta hadisəsi, yürüş göstəriciləri, ümumi zərər və digər tarixçə məlumatlarını üzə çıxara bilər. Lakin tarixçə hesabatının “təmiz” olması da avtomobilin problemsiz olduğuna zəmanət vermir. Sənədləşdirilməyən qəza və təmir işləri hesabatda görünməyə bilər. Bu səbəbdən VIN yoxlaması fiziki baxışın əvəzi deyil, onun tamamlayıcısıdır.
Bəzən alıcı avtomobili özü yoxlayır, qısa sınaq yürüşü edir və bəyəndiyi halda dərhal razılaşır. Halbuki avtomobilin texniki vəziyyətini peşəkar şəkildə yoxlatdırmaq sonradan böyük xərcdən xilas edə bilər. Müstəqil usta mühərrik, sürətlər qutusu, asqı sistemi, əyləclər, sükan sistemi, elektronika, kuzov və digər vacib hissələri yoxlaya bilər.
Avtomobili axşam saatlarında, qaranlıq qarajda və ya yağışlı havada yoxlamaq da səhv seçimdir. Kuzovdakı rəng fərqləri, cızıq, dalğa və bəzi təmir izləri yaxşı işıqda daha asan görünür. Kapot, qapılar, baqaj və digər kuzov elementləri arasındakı boşluqların eyni olub-olmamasına da diqqət yetirmək lazımdır. Qeyri-bərabər aralıqlar və düzgün bağlanmayan detallar əvvəlki qəza və ya keyfiyyətsiz təmir ehtimalını artırır.
Su basmış avtomobil ilk baxışda normal görünə bilər, lakin sonradan elektrik və elektronika problemləri yarada bilər. Rütubət və kif qoxusu, xalçaların həddindən artıq yeni olması, korroziya və bəzi naqillərdə oksidləşmə şübhə doğura bilər. Avtomobilin mühərrik hissəsində su izləri və korroziyaya da diqqət etmək lazımdır.
“Maşın yaxşı gedir” deməklə test sürüşünü başa çatdırmaq da alıcının etdiyi səhvlərdən biridir. Sürüş zamanı mühərrikin səsinə, sürət dəyişmələrinin necə baş verdiyinə, əyləc zamanı avtomobilin istiqamətinə, sükanın davranışına, çuxurlardan keçərkən gələn səslərə və avtomobilin titrəməsinə diqqət etmək lazımdır.
Bundan başqa, kondisioner, multimedia sistemi, kameralar, sensorlar, şüşələr, oturacaqlar, işıqlar və digər elektron funksiyalar da yoxlanmalıdır. Xüsusilə müasir avtomobillərdə elektron sistemlərin təmiri baha başa gələ bilər.
Bazar qiymətindən xeyli aşağı təklif olunan avtomobil alıcı üçün cəlbedici görünür. Lakin çox aşağı qiymətin səbəbi araşdırılmadan qərar vermək risklidir. Satıcı “təcili pula ehtiyacım var”, “bu gün almasan, başqasına satacağam” kimi ifadələrlə alıcıya təzyiq göstərirsə, emosional qərar vermək əvəzinə avtomobili daha diqqətlə yoxlamaq lazımdır.
Avtomobil kreditlə alınırsa, yalnız aylıq ödənişə baxmaq da düzgün deyil. Kreditin ümumi məbləği, faiz dərəcəsi və müddəti ayrıca hesablanmalıdır. Aylıq ödənişin aşağı olması avtomobilin ümumi olaraq daha ucuz başa gəldiyi anlamına gəlmir.
Mütəxəssislərin tövsiyələrinə görə, avtomobili almadan əvvəl VIN kodu və mövcud tarixçə məlumatlarını yoxlamaq, yürüş göstəricisini servis sənədləri ilə müqayisə etmək, avtomobili gündüz və yaxşı işıqda yoxlamaq, kuzovda qəza və təmir izləri axtarmaq, mühərriki və sürətlər qutusunu müstəqil ustaya göstərmək, avtomobili kifayət qədər uzun test sürüşündən keçirmək və elektron sistemləri ayrıca yoxlamaq lazımdır.
Bundan başqa, avtomobilin bazar qiymətini digər elanlarla müqayisə etmək, satıcının tələsdirməsinə imkan verməmək və ciddi şübhə yarandıqda “ucuz fürsəti” qaçırmaqdan qorxmamaq tövsiyə olunur.
Ən vacib məqam isə budur: ikinci əl avtomobil alarkən avtomobilin özündən çox onun keçmişini araşdırmaq lazımdır. Çünki yaxşı görünən avtomobilin qəza, su basması, yürüş dəyişdirilməsi və ya keyfiyyətsiz təmir kimi gizli tarixçəsi ola bilər. Avtomobil tarixçəsi hesabatı və müstəqil texniki baxış birlikdə istifadə edildikdə risk əhəmiyyətli dərəcədə azalır.
Aydan Hacı
Telegram kanalımız
