“Normal yaşamaq” anlayışı hər ailə üçün fərqli olsa da, son illərdə artan qiymətlər fonunda bir sual xüsusilə aktuallaşıb: Azərbaycanda orta statistik ailənin ayı rahat başa vurması üçün nə qədər gəlirə ehtiyacı var?
“Yeni Sabah” ölkədəki orta əməkhaqqı, rəsmi yaşayış minimumu və istehlak qiymətlərini nəzərə alaraq 4 nəfərlik ailənin aylıq büdcəsini hesablamağa çalışıb.
2026-cı il üçün ölkə üzrə yaşayış minimumu 300 manat müəyyən edilib. Əmək qabiliyyətli şəxslər üçün bu rəqəm 317 manat, uşaqlar üçün 260 manatdır. Bu göstəricilər minimum ehtiyacları ifadə edir və “rahat həyat” üçün tələb olunan büdcə ilə eyniləşdirilə bilməz. pizza mizza
Digər tərəfdən, 2026-cı ilin yanvar-may aylarında Azərbaycanda muzdla çalışanların orta aylıq nominal əməkhaqqı 1175 manat olub. Eyni dövrdə istehlak qiymətləri ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 5,7 faiz, ərzaq, içki və tütün məhsulları üzrə isə 6,7 faiz artıb.
Məsələn, iki işləyən valideyn və iki uşaqdan ibarət, kirayə mənzildə yaşayan və avtomobili olmayan ailəni götürək.
Ərzaq xərcləri ailənin büdcəsinin ən böyük hissələrindən birini təşkil edir. Ət, süd məhsulları, yumurta, tərəvəz, meyvə, çörək və digər gündəlik məhsullar üçün ayda təxminən 600-800 manat tələb oluna bilər.
Kirayə xərcləri isə yaşayış yerindən asılı olaraq ciddi dəyişir. Bölgələrdə daha münasib qiymətə ev tapmaq mümkün olduğu halda, Bakıda mənzilin yerləşdiyi ərazi və vəziyyətindən asılı olaraq aylıq kirayə 400-800 manat və daha çox ola bilər.
Elektrik, qaz, su, istilik, mobil rabitə və internet üçün orta hesabla 100-180 manat nəzərdə tutmaq olar. 2026-cı ildən elektrik enerjisi üzrə əhali abonentləri üçün aylıq 1 manat sabit tarif də tətbiq edilir.
İctimai nəqliyyatdan istifadə edən ailə üçün aylıq nəqliyyat xərci təxminən 100-200 manat ola bilər. Avtomobil saxlayan ailədə isə yanacaq, texniki xidmət, sığorta və digər xərclər bu məbləği əhəmiyyətli dərəcədə artırır.
İki uşağın məktəb xərcləri, geyim, dəftərxana ləvazimatları, dərnəklər və digər ehtiyacları üçün ay ərzində 100-300 manat və daha çox vəsait tələb oluna bilər. Özəl kurs və əlavə məşğələlər bu rəqəmi daha da yüksəldir.
Geyim, gigiyena vasitələri, yuyucu məhsullar və digər məişət ehtiyacları üçün də orta hesabla 100-200 manat nəzərdə tutmaq olar.
Dərman, həkim müayinəsi və digər gözlənilməz xərclər üçün isə ailənin büdcəsində ən azı 100-200 manatlıq ehtiyatın olması məqsədəuyğundur.
Beləliklə, 4 nəfərlik və kirayədə yaşayan bir ailənin yalnız əsas ehtiyaclarını qarşılaması üçün təxminən 1 500-2 000 manat lazım gələ bilər.
Lakin ayda bir neçə dəfə restorana getmək, uşaqların əlavə dərsləri, şəxsi qulluq, geyim, istirahət və müəyyən məbləğdə yığım da nəzərə alınarsa, ailənin aylıq gəlirinin 2 500-3 000 manat və daha çox olması daha real görünür.
Avtomobil, kredit, özəl bağça, tez-tez restoran və əyləncə, səyahət və digər əlavə xərclər isə bu rəqəmi rahatlıqla 3 000-4 000 manata və daha yuxarı çıxara bilər.
Burada mühüm məqam odur ki, rəsmi yaşayış minimumu ilə insanların “normal həyat” üçün ehtiyac duyduğu məbləğ eyni deyil. 2026-cı ildə ölkə üzrə yaşayış minimumunun 300 manat müəyyən edilməsi minimum sosial normativdir və ailənin kirayə, nəqliyyat, təhsil, istirahət və yığım imkanlarını tam əhatə edən “rahat həyat büdcəsi” hesab edilə bilməz.
Nəticə etibarilə, Azərbaycanda 4 nəfərlik ailənin 1 500-2 000 manatla əsas ehtiyaclarını qarşılaması mümkün olsa da, kirayə, uşaqların təhsili, avtomobil, istirahət və müəyyən qədər yığım da nəzərə alındıqda, 2 500-3 000 manatlıq aylıq ailə gəliri daha real görünür.
Bu rəqəmlər rəsmi norma deyil, müxtəlif xərc maddələri əsasında hazırlanmış təxmini hesablamadır. Ailənin hansı şəhərdə yaşaması, evinin olub-olmaması, uşaqların yaşı və həyat tərzi aylıq büdcəni ciddi şəkildə dəyişə bilər.
Aydan Hacı
Telegram kanalımız
