Meyvə sağlam qidalanmanın vacib hissəsi hesab olunur. Tərkibində vitaminlər, minerallar, lif və antioksidantlar olan bu qidalar orqanizm üçün faydalıdır. Lakin diabet xəstələri üçün meyvə seçimi və onların nə qədər yeyilməsi bəzən ciddi suallar yaradır. Çünki meyvələrin tərkibində də təbii şəkər – fruktoza və qlükoza var.
“Yeni Sabah” xəbər verir ki, bir çox insan şəkərli diabet diaqnozu qoyulduqdan sonra banan, üzüm, əncir, xurma, qarpız və digər şirin meyvələri rasionundan tamamilə çıxarır. Bəziləri isə düşünür ki, şəkər təbii yolla meyvənin tərkibində olduğu üçün onun qanda qlükozanın səviyyəsinə təsiri yoxdur.
Bəs bu yanaşmalar nə dərəcədə doğrudur? Diabet xəstələri hansı meyvələri rahatlıqla yeyə bilər? Meyvənin şirin olması onun qan şəkərini daha çox yüksəltməsi deməkdirmi? Dominos pizza
Əslində, mütəxəssislərin yanaşmasına görə, diabet xəstələrinin meyvədən tamamilə imtina etməsinə ehtiyac yoxdur. Əsas məsələ meyvənin növü, yeyilən miqdar və onun hansı formada qəbul edilməsidir. Amerika Diabet Assosiasiyasının tövsiyələrində də şəkərli diabeti olan şəxslərin qidalanmasında təzə, dondurulmuş və əlavə şəkərsiz meyvələrə yer verilməsi məsləhət görülür.
Meyvələrin tərkibindəki təbii şəkər də qanda qlükozanın səviyyəsinə təsir göstərir. Sadəcə, bütöv meyvələrdə olan lif karbohidratların həzmini və sorulmasını ləngidir. Bu səbəbdən meyvəni bütöv şəkildə yeməklə onun şirəsini içmək eyni təsiri yaratmır.
Ən çox diqqət tələb edən meyvələr hansılardır?
Banan, üzüm, əncir, xurma və manqo kimi meyvələrin porsiyasına xüsusi diqqət yetirmək lazımdır. Bu, onların diabet xəstələri üçün qadağan olması demək deyil. Sadəcə, böyük miqdarda qəbul edildikdə gündəlik karbohidrat yükünü artıra və qan şəkərinin yüksəlməsinə səbəb ola bilərlər.
Məsələn, bir böyük bananın tərkibində təxminən 30 qram karbohidrat ola bilər. Quru meyvələrdə isə suyun azalması səbəbindən şəkər və karbohidrat daha kiçik həcmdə cəmlənir. Bu səbəbdən bir ovuc kişmiş və ya bir neçə ədəd quru əncir gözləniləndən daha çox karbohidrat qəbuluna gətirib çıxara bilər.
Meyvə şirəsi, yoxsa bütöv meyvə?
Diabet xəstələrinin diqqət etməli olduğu əsas məqamlardan biri də meyvələrin hansı formada istehlak edilməsidir. Məsələn, bir neçə portağaldan hazırlanan bir stəkan şirəni qısa müddətdə içmək mümkündür. Halbuki həmin miqdarda meyvəni bütöv şəkildə yemək daha çox vaxt aparır və lif qəbulunu təmin edir.
Şirə hazırlanarkən meyvənin lifinin əhəmiyyətli hissəsi itirilə bilər. Üstəlik, qısa müddətdə çoxlu miqdarda meyvə şəkəri qəbul etmək asanlaşır. Buna görə də şəkərli diabeti olan şəxslərə meyvə şirəsi və smuziləri məhdudlaşdırmaq, mümkün olduqda bütöv meyvəyə üstünlük vermək tövsiyə olunur.
Gündə nə qədər meyvə yemək olar?
Amerika Diabet Assosiasiyasının məlumatına görə, kiçik ölçülü bir bütöv meyvə və ya təxminən yarım stəkan konservləşdirilmiş və ya dondurulmuş meyvə orta hesabla 15 qram karbohidrat ehtiva edir. Lakin bu göstərici bütün meyvələr üçün eyni deyil. Porsiyanın ölçüsü və meyvənin növü nəzərə alınmalıdır.
Meyvələri gün ərzində bir dəfəyə çox miqdarda yeməkdənsə, porsiyalara bölmək daha məqsədəuyğundur. Həmçinin meyvəni qatıq, qoz-fındıq kimi zülal və faydalı yağ mənbələri ilə birlikdə qəbul etmək qidalanma balansına kömək edə bilər. Bununla belə, konkret qidalanma planı insanın diabet növünə, istifadə etdiyi dərmanlara, fiziki aktivliyinə və qan şəkəri göstəricilərinə uyğun müəyyənləşdirilməlidir.
Maraqlı məqam odur ki, meyvənin şirin dadı onun qan şəkərini mütləq daha çox yüksəldəcəyi demək deyil. Eyni zamanda turş meyvələrin də şəkərsiz olduğu düşüncəsi yanlışdır. Əsas göstəricilər meyvənin tərkibindəki ümumi karbohidrat miqdarı və yeyilən porsiyadır.
Beləliklə, diabet xəstələrinin meyvə yeməkdən qorxaraq onları rasiondan tamamilə çıxarması düzgün yanaşma deyil. Əsas məqsəd meyvələrdən imtina etmək yox, onları düzgün miqdarda və uyğun formada qəbul etməkdir.
Aydan Hacı
Telegram kanalımız
