“Bizim vaxtımızda belə deyildi” ifadəsi demək olar ki, hər nəslin əvvəlkindən fərqli həyat tərzinə münasibətini ifadə edir. Valideynlər uşaqlarının seçimlərini, gənclər isə böyüklərin həyata baxışını bəzən anlamaqda çətinlik çəkir. Eyni ailədə yaşayan insanlar arasında belə geyim, dostluq, iş, evlilik, pul xərcləmək, sosial media və şəxsi azadlıq kimi məsələlərdə ciddi fikir ayrılıqları yarana bilir.
“Yeni Sabah” xəbər verir ki, əslində nəsillər arasındakı fərq yalnız yaş məsələsi deyil. İnsan hansı dövrdə böyüyübsə, həmin dövrün sosial və iqtisadi şərtləri, texnologiyası, ailə modeli və cəmiyyətin gözləntiləri onun düşüncə tərzinə təsir edir.
Məsələn, əvvəlki nəsil üçün sabit iş, ev və ailə qurmaq əsas həyat məqsədlərindən biri olduğu halda, bugünkü gənclər üçün şəxsi inkişaf, karyera dəyişiklikləri, səyahət və fərdi seçimlər daha önəmli ola bilər. Dördpendirli pizza
Texnologiyanın sürətli inkişafı da bu məsafəni artıran amillərdəndir. Əvvəlki nəsillər internet və sosial media olmadan böyüyüb. İndiki gənclər isə ünsiyyətin, əyləncənin, məlumat əldə etməyin və hətta iş həyatının böyük hissəsini rəqəmsal mühitdə yaşayırlar. Buna görə də yaşlı nəsil üçün adi görünən bəzi davranışlar gənclərə köhnəlmiş, gənclərin gündəlik vərdişləri isə böyüklərə anlaşılmaz görünə bilər.
Fərq yalnız texnologiyada da deyil. Valideynlərin uşaqlarına münasibəti də dəyişib. Əvvəllər ailədə böyüyün sözünün müzakirəsiz qəbul edilməsi daha geniş yayılmışdı. İndi isə bir çox gənc öz qərarlarını müstəqil vermək və fikirlərinin dinlənilməsini istəyir. Bu isə bəzən valideyn tərəfindən “hörmətsizlik”, gənc tərəfindən isə “həddindən artıq müdaxilə” kimi qəbul edilir.
Maraqlıdır ki, nəsillərarası fikir ayrılıqları təkcə ailə münasibətlərinə təsir etmir. İş yerlərində də fərqli yaş qruplarının işə münasibəti, rəhbərlik üslubu, ünsiyyət forması və karyera gözləntiləri arasında fərqlər görünə bilər. Bir tərəf gəncləri səbirsiz hesab edə, digər tərəf isə yaşlı nəslin dəyişikliklərə müqavimət göstərdiyini düşünə bilər.
Mütəxəssislərin yanaşmasına görə, problemin əsas səbəblərindən biri fərqli təcrübələrin bir-birinin yerinə qoyulmasıdır. İnsan öz yaşadığı dövrü əsas götürərək qarşı tərəfin də eyni şərtlərlə yaşamalı olduğunu düşünəndə anlaşılmazlıq yaranır. “Mən belə etmişəm, sən də belə etməlisən” yanaşması nəsillər arasındakı məsafəni daha da böyüdə bilər.
Digər tərəfdən, nəsillər arasındakı bütün fərqləri mənfi qiymətləndirmək də doğru deyil. Fərqli dünyagörüşləri ailədə və cəmiyyətdə yeni yanaşmaların yaranmasına səbəb ola bilər. Əsas məsələ fərqi təhlükə və ya hörmətsizlik kimi qəbul etmək əvəzinə, onun səbəbini anlamağa çalışmaqdır.
Bəzən “bizim vaxtımızda belə deyildi” cümləsinin arxasında əslində “sənin yaşadığın dünyanı tam başa düşmürəm” fikri dayanır. Eyni şəkildə, gəncin “siz məni anlamırsınız” deməsi də əvvəlki nəslin təcrübəsini qəbul etməməkdən qaynaqlana bilər. Nəsillər arasında uçurumun azalması üçün tərəflərin bir-birini dəyişdirməyə çalışmasından çox, fərqli şəraitdə formalaşdıqlarını qəbul etməsi vacibdir.
Aydan Hacı
Telegram kanalımız
