Şuşa Qlobal Media Forumu artıq bir neçə ildir ki, təkcə media nümayəndələrinin toplaşdığı beynəlxalq platforma deyil. Bu forum getdikcə Azərbaycanın xarici siyasəti, regional proseslər və ölkənin strateji baxışlarının təqdim olunduğu mühüm siyasi tribunaya çevrilir. Prezident İlham Əliyevin builki çıxışı da bunu bir daha təsdiqlədi.
İlk baxışdan çıxışda müharibə, keçmiş məcburi köçkünlər, gənclər və milli birlikdən danışılırdı. Lakin diqqətlə baxanda görünür ki, Prezident əslində Azərbaycanın qarşıdakı illər üçün inkişaf modelini və təhlükəsizlik fəlsəfəsini izah etməyə çalışırdı. Maraqlıdır ki, bu dəfə çıxışın əsas ağırlıq mərkəzi keçmiş deyil, gələcək idi.
Bəli, İlham Əliyev işğal illərini, keçmiş məcburi köçkünlərlə görüşlərini, onlara verdiyi vədləri və həmin vədlərin necə gerçəkləşdiyini xatırlatdı. Amma bütün bunlar keçmişi yenidən danışmaq üçün deyil, Azərbaycanın artıq yeni mərhələyə keçdiyini göstərmək üçün edilirdi. Çıxışın əsas xətti bir neçə dəfə fərqli formada səsləndirilən bir fikirdə cəmlənirdi: Azərbaycan ilk növbədə öz gücünə arxalanmalıdır. Sezar pizza
Bu fikir təsadüfi deyil. Son illərdə dünya tamamilə fərqli mərhələyə qədəm qoyub. Ukraynada davam edən müharibə, Yaxın Şərqdə artan gərginlik, böyük dövlətlər arasında geosiyasi rəqabətin dərinləşməsi, beynəlxalq hüququn müxtəlif ölkələrə fərqli şəkildə tətbiq olunması göstərir ki, əvvəlki təhlükəsizlik sistemi artıq əvvəlki kimi işləmir. Belə bir şəraitdə kiçik və orta dövlətlər üçün ən vacib məsələ daxili dayanıqlığın gücləndirilməsi, iqtisadi müstəqilliyin artırılması və milli birliyin qorunmasıdır. Prezidentin çıxışında bu yanaşma açıq şəkildə hiss olunurdu.
Çıxışın diqqət çəkən məqamlarından biri də keçmiş məcburi köçkünlərlə bağlı xatirələr idi. İlham Əliyev illərlə onlara səbirli olmağı, ümidlərini itirməməyi tövsiyə etdiyini xatırlatdı. Bu məqam sadəcə emosional yaddaşın təzələnməsi deyildi. Burada verilən əsas mesaj ondan ibarət idi ki, dövlət uzunmüddətli məqsəd müəyyən edib, bu məqsəddən geri çəkilməyib və nəticədə onu reallaşdırıb. Başqa sözlə, Prezident keçmişə istinad etməklə gələcək üçün də eyni strateji yanaşmanın davam edəcəyinə işarə edirdi.
Əslində, çıxışın ən mühüm cəhətlərindən biri Qarabağın artıq əsas siyasi gündəm deyil, yeni mərhələnin başlanğıcı kimi təqdim olunması idi. Uzun illər Azərbaycanın siyasi həyatında əsas mövzu torpaqların azad olunması idisə, indi gündəm dəyişir. Artıq söhbət həmin qələbənin yaratdığı imkanlardan istifadə etməkdən, regionda yeni iqtisadi və nəqliyyat layihələrinin formalaşdırılmasından, Azərbaycanın geosiyasi mövqeyinin daha da möhkəmləndirilməsindən gedir.
Prezidentin "biz yalnız özümüzə güvənməliyik" fikri də məhz bu kontekstdə xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Burada söhbət yalnız hərbi gücdən getmir. Bu yanaşma dövlət institutlarının gücləndirilməsini, iqtisadi dayanıqlılığı, enerji və nəqliyyat layihələrinin inkişafını, cəmiyyətin həmrəyliyini və müstəqil qərarvermə qabiliyyətini əhatə edir. Son illərdə həyata keçirilən enerji layihələri, beynəlxalq nəqliyyat dəhlizlərinə yatırılan investisiyalar, Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda aparılan genişmiqyaslı bərpa işləri də məhz bu strategiyanın tərkib hissəsi kimi qiymətləndirilə bilər.
Çıxışda daha bir mühüm mesaj diqqətdən yayınmırdı. Prezident açıq şəkildə bildirdi ki, Azərbaycana qarşı müxtəlif təzyiq cəhdlərinin gələcəkdə də davam edəcəyini düşünür. Bu fikirlər konkret ölkələrin adını çəkməsə də, qlobal geosiyasi reallıqlara istinad edirdi. Bu baxımdan çıxış həm daxili auditoriyaya, həm də beynəlxalq ictimaiyyətə ünvanlanmış mesaj kimi qiymətləndirilə bilər. Daxili auditoriyaya verilən mesaj ondan ibarətdir ki, əldə olunan nəticələri qorumaq üçün milli birlik və dövlətə etimad vacibdir. Xarici auditoriyaya isə Azərbaycanın müstəqil siyasi kursunu davam etdirəcəyi mesajı çatdırılır.
Diqqət çəkən başqa bir məqam gənclərlə bağlı idi. Prezident çıxışının sonunda xüsusi olaraq milli kimlik, milli ləyaqət və dövlətçilik düşüncəsi üzərində dayandı. Bu, təsadüfi vurğu deyil. Dünyada informasiya müharibələrinin, ideoloji təsirlərin və rəqəmsal manipulyasiyaların artdığı bir dövrdə dövlətlər yalnız iqtisadi və hərbi resurslarla deyil, cəmiyyətin dəyərlər sistemi ilə də rəqabət aparırlar. Bu baxımdan gənclərin milli kimliyə bağlı yetişdirilməsi dövlət siyasətinin mühüm istiqamətlərindən biri kimi təqdim olundu.
Şuşadan verilən bu mesajların başqa bir tərəfi də var. Son illərdə Prezident İlham Əliyevin ən mühüm siyasi çıxışlarının məhz Şuşada səslənməsi təsadüfi görünmür. Şuşa artıq yalnız tarixi və mədəni rəmz deyil. O, Azərbaycanın yeni siyasi reallığının və postmüharibə dövrünün simvoluna çevrilib. Burada səslənən fikirlər həm ölkə daxilində, həm də beynəlxalq səviyyədə xüsusi diqqətlə izlənilir.
Ümumilikdə, IV Şuşa Qlobal Media Forumundakı çıxış göstərdi ki, Azərbaycan postmüharibə mərhələsini artıq başa çatmış proses kimi qiymətləndirir. Prezident İlham Əliyev bu dəfə keçmiş qələbələri xatırlatsa da, çıxışının əsas ağırlıq mərkəzini gələcəyə yönəltdi. Bu, təsadüfi seçim deyildi. Qarabağ mövzusu artıq nəticə kimi təqdim olunur, diqqət isə həmin nəticənin üzərində qurulacaq yeni dövlət modelinə, iqtisadi imkanlara, milli birliyə və dəyişən dünya nizamında Azərbaycanın tutacağı yerə yönəldilir.
Məhz buna görə Şuşadan səslənən fikirlər təkcə forum iştirakçılarına ünvanlanan növbəti çıxış kimi qiymətləndirilə bilməz. Bu çıxış daha çox Azərbaycanın qarşıdakı onilliklər üçün siyasi kursunun, təhlükəsizlik fəlsəfəsinin və inkişaf prioritetlərinin konturlarını cızan strateji manifest təsiri bağışlayır. Əgər əvvəlki illərin əsas sualı "Azərbaycan torpaqlarını necə azad edəcək?" idisə, Şuşadan verilən son mesajın mahiyyəti artıq başqa idi: Azərbaycan əldə etdiyi nəticələri necə qoruyacaq və onları yeni inkişaf mərhələsinə necə çevirəcək? Görünür, ölkənin qarşıdakı dövr üçün siyasi gündəliyini müəyyənləşdirəcək əsas sual da məhz budur.
Yenisabah.az
Telegram kanalımız
