Bakının əksər kəndlərində həyət evlərinin ayrılmaz hissəsinə çevrilən iri su çənləri illərdir istifadə olunur. Xüsusilə ətraf qəsəbələrdə 3-4 ton, bəzən isə 8 tona qədər tutumu olan dəmir su çənlərinə rast gəlmək mümkündür. Son illərdə plastik (polietilen) su çənlərinə maraq artsa da, köhnə dəmir çənlərdən istifadə edənlərin sayı hələ də az deyil.
"Yeni Sabah" xəbər verir ki, əksər ev sahibləri bu çənlərdən həm məişət ehtiyacları, həm də bağın suvarılması üçün istifadə edir. Bəzi həyətlərdə isə həmin çənlərdən gələn su ilə qab yuyulur, duş qəbul edilir, hətta bəzi hallarda içməli su kimi istifadə olunur. Lakin mütəxəssislər xəbərdarlıq edirlər ki, görünüşcə təmiz görünən su hər zaman təhlükəsiz olmaya bilər.
İllərlə təmizlənməyən çənlər təhlükə yaradır Dominos pizza
Mütəxəssislərin sözlərinə görə, əsas risk suyun özündən deyil, onun saxlanıldığı çənlərdən qaynaqlanır. Bir çox həyət evlərində su çəni yalnız nasazlıq yarananda və ya içərisində ciddi çirk görünəndə təmizlənir. Halbuki istifadə intensivliyindən asılı olaraq çənlərin ən azı ildə bir dəfə, bəzi hallarda isə altı aydan bir yuyulub dezinfeksiya olunması tövsiyə edilir.
Uzun müddət təmizlənməyən çənlərin dibində lil, qum, pas qalıqları, yosun və müxtəlif mikroorqanizmlər toplanır. Yay aylarında yüksək temperatur bakteriyaların sürətlə çoxalması üçün daha əlverişli şərait yaradır.
Bakının kəndlərində geniş istifadə olunan köhnə dəmir çənlər zaman keçdikcə paslanır və daxili səthində korroziya əmələ gəlir. Pas hissəcikləri suya qarışmaqla yanaşı, bakteriyaların inkişafı üçün də münasib mühit yaradır. Qapağı kip bağlanmayan çənlərə isə toz, yarpaq, həşəratlar, hətta kiçik heyvanlar düşə bilər.
Plastik çənlər də mütəmadi təmizlənməlidir
Son illərdə plastik su çənlərinin sayı artsa da, bu onların tam təhlükəsiz olması demək deyil. Günəş şüalarının birbaşa təsiri altında qalan keyfiyyətsiz plastik çənlərdə suyun temperaturu yüksəlir, nəticədə bakteriyaların çoxalması sürətlənə bilir. Bundan başqa, zaman keçdikcə çənin dibində müxtəlif çöküntülər toplanır.
Mütəxəssislər qida təyinatlı, sertifikatlı materialdan hazırlanmış çənlərdən istifadənin daha məqsədəuyğun olduğunu bildirirlər. Onların sözlərinə görə, plastik çənlər də mütəmadi olaraq yuyulmalı və dezinfeksiya edilməlidir.
Bağ evlərində ən çox edilən səhvlər
Araşdırmalar göstərir ki, həyət evlərində su çənləri ilə bağlı ən çox rast gəlinən problemlər çənlərin illərlə təmizlənməməsi, qapaqlarının açıq və ya sınmış vəziyyətdə qalması, paslanmış dəmir çənlərdən istifadənin davam etdirilməsi, çənlərin birbaşa günəş altında yerləşdirilməsi və suyun keyfiyyətinin heç vaxt yoxlanılmamasıdır.
Su çəni kanalizasiya quyularının, septik çuxurların və tullantı sahələrinin yaxınlığında yerləşdirilməməli, qapağı daim bağlı saxlanılmalı, çən mütəmadi boşaldılaraq dibindəki çöküntülər təmizlənməli, daha sonra dezinfeksiya edilərək təmiz su ilə yaxalanmalıdır. İlk baxışdan əhəmiyyətsiz görünən bu məsələlər uzun müddətdə həm suyun keyfiyyətinə, həm də insanların sağlamlığına mənfi təsir göstərə bilər. Xüsusilə yay aylarında isti hava mikroorqanizmlərin sürətlə çoxalmasına şərait yaratdığından, həyət evlərində istifadə olunan su çənlərinin mütəmadi yoxlanılması və təmizlənməsi vacib hesab olunur.
Əsmətxanım Rzazadə
Telegram kanalımız
