Vətəndaşların hüquq və azadlıqlarının müdafiəsi, onlara dəymiş zərərin əvəzinin ödənilməsi dövlətin və hüquq sisteminin əsas vəzifələrindən biridir.
“Yeni Sabah” xəbər verir ki, Azərbaycan Respublikasının Mülki, Əmək, Cinayət-Prosessual və digər qanunvericilik aktlarına əsasən, müxtəlif hallarda vətəndaşlara maddi və mənəvi zərərə görə təzminat verilməsi nəzərdə tutulur. Təzminat ödənişinin həyata keçirildiyi əsas sahələr aşağıdakılardır:
Dövlət orqanlarının qanunsuz hərəkətləri Pepperoni pizza
Dövlət orqanlarının və ya vəzifəli şəxslərin hüquqa zidd hərəkətləri və ya hərəkətsizliyi nəticəsində vətəndaşa zərər dəydikdə, bu zərər dövlət tərəfindən ödənilir. Xüsusilə, şəxs qanunsuz olaraq həbs edildikdə, barəsində əsassız cinayət təqibi aparıldıqda və sonradan bəraət aldıqda, ona vurulmuş mənəvi və maddi zərərin əvəzi tam həcmdə kompensasiya olunur.
Əmək hüquqlarının pozulması
Əmək münasibətləri zamanı işçinin hüquqları pozulduqda işəgötürən təzminat ödəmək öhdəliyi daşıyır. Şəxs işdən qanunsuz azad edildikdə məcburi buraxılmış günlər üçün əməkhaqqı ödənilir, müəssisə ləğv edildikdə və ya ixtisar aparıldıqda müvafiq xəbərdarlıq müavinəti verilir. Həmçinin iş yerində bədbəxt hadisə və ya peşə xəstəliyi nəticəsində sağlamlığa zərər dəydikdə də kompensasiya ödənilməlidir.
Sağlamlığa və həyata zərər vurulması
Başqa bir şəxsin təqsiri nəticəsində (məsələn, yol-qəza hadisəsi zamanı) vətəndaşın sağlamlığına zərər dəydikdə, müalicə xərcləri və itirilmiş əmək qazancı ödənilməlidir. Hadisə ailə başçısının ölümü ilə nəticələndikdə isə onun öhdəsində olan əmək qabiliyyətsiz şəxslərə və azyaşlı övladlarına müntəzəm kompensasiya müəyyən olunur.
Mülkiyyət və müqavilə pozuntuları
Mülki-hüquqi müqavilələrin şərtləri pozulduqda, qarşı tərəfə dəymiş ziyan və ya buraxılmış fayda ödənilməlidir. Bura mənzilin su basması kimi əmlaka vurulan zərər, eləcə də dövlət ehtiyacları üçün torpaq və ya daşınmaz əmlakın geri alınması halları daxildir. Dövlət ehtiyacları üçün alınan mülkiyyətə görə bazar qiymətinə uyğun ədalətli təzminat ödənilir.
Mənəvi zərərin vurulması
Vətəndaşın şərəf və ləyaqətinin alçaldılması, böhtan, şəxsi həyatın toxunulmazlığının pozulması və ya ağır psixoloji sarsıntıya səbəb olan digər hallarda mənəvi zərər anlayışı yaranır. Mənəvi zərərə görə kompensasiyanın məbləği vurulmuş əzabın dərəcəsinə uyğun olaraq məhkəmə tərəfindən müəyyən edilir.
Sığorta hadisələrinin baş verməsi
Məcburi və ya könüllü sığorta müqavilələri çərçivəsində baş verən hadisələr zamanı dəymiş zərər sığorta şirkətləri tərəfindən qarşılanır. Bura avtomobil qəzaları, daşınmaz əmlakın zədələnməsi və ya istehsalat qəzaları üzrə ödənilən sığorta təzminatları daxildir.
Nazim Hacıyev
Telegram kanalımız
